Bilgi Notları – SEÇER & ERGİNER

İnşaat Sözleşmesinde Arsaya Yapılan İnşaat Bakımından İade Borcu Kapsamı

Websehri — Wed, 14 Aug 2024 14:30:04 +0000

İnşaat sözleşmesinde yüklenicinin temerrüde düşmesi durumunda iş sahibi sözleşmeden dönmeyi tercih edebilmektedir. İnşaat sözleşmesinin dönme ile sona ermesi durumunda sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca tarafların birbirlerinden almış oldukları edimleri iade etmesi gerekmektedir. Bu noktada yüklenicinin işgörme ediminin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca nasıl iade edileceği sorunu ortaya çıkmaktadır.

Yüklenicinin yapmış olduğu inşaat arsa sahibinin arsası üzerinde yapılmakta ve arsanın bütünleyici parçası haline gelmektedir. Bu durumda inşaatın iadesi söz konusu olmayacağı için yüklenicinin işgörme ediminin iade edilmesi gerekmektedir. Bu durumda yapılan inşaata karşılık uygun bir bedelin ödenmesi gerekmektedir. Bu uygun yapılan kısım karşılığı ücret değildir. Zira inşaat sözleşmesinde yapılmış kısım yapının büyük bir kısmının tamamlanmış olduğu durumlar istisna olmak üzere kısmi ifa niteliğinde değildir.

Yüklenicinin harcamış olduğu malzeme miktarı ve yapılan işçilik bedelleri dikkate alınarak hesaplanır. Mümkün mertebe bu bedelin talep edildiği andaki rayiç fiyatlar dikkate alınarak hesaplanması gerekmektedir. İş sahibinin sözleşmeden dönmeyle birlikte menfi zararını talep etmesi halinde inşaatın yapılmış kısmının bedelinin değerinin yüklenici tarafından ödenecek tazminattan mahsup edilmesi gerekmektedir.

Müteahhitlik Belgesi

Websehri — Wed, 14 Aug 2024 14:29:36 +0000

Eser sözleşmesinin bir türü olan inşaat sözleşmelerine uygulanacak olan TBK m. 470 vd. hükümlerinde, yüklenici ile iş sahibinin geçerli olarak bir inşaat yapabilmesi için yüklenicinin yetki belgesi alması zorunluluğundan bahsedilmemektedir. Eğer yüklenici ile iş sahibi, sözleşmenin kurulmasını yetki belgesi alınması koşuluna bağlamamışlarsa, yüklenicinin yetki belgesinin olmaması akdedilen inşaat sözleşmesini geçersiz kılmayacaktır. Yapı Müteahhitlerinin Sınıflandırılması ve Kayıtlarının Tutulması Hakkında Yönetmelikte, iş sahibi, yüklenici veya yüklenicinin inşaatın yapımında görevlendireceği diğer yüklenicilerin nitelendirilmesi bakımından farklı bir düzenlemenin getirilmiş olduğu görülmektedir. Yönetmelik bakımından iş sahibi yerine yapı sahibi, yetki belgesine sahip yüklenici bakımından ise yapı müteahhidi, bu iki taraf arasında yapılan sözleşme içinse yapım sözleşmesi terimlerinin kullanılmış olduğu görülmektedir.

Yönetmeliğin 5. maddesinin 1. fıkrasında, yapı müteahhidi tarafından inşaata başlanılması için izin alınmasında ve inşaat bitiminde hukuki anlamda teslimin yapılabilmesi için yapı kullanma izni alınırken yetki belgesi numarasının kullanılması zorunluluğu getirilmiştir. Bu durumda yönetmeliğin 5. maddesinden anlaşılması gereken, Kamu tarafından belirli niteliklere sahip yapı müteahhitlerinin yapım sözleşmesi yapabilmelerinin ve bu sözleşmeden doğan borçlarını ifa etmelerinin arzulanmasıdır. Diğer bir deyişle yapı müteahhitidi tarafından inşaata başlanılması ve sonrasında teslimin yapılabilmesi için başvuru yapılacak İdare bakımından yapı müteahhidinin yetki belgesine sahip olması aranmaktadır. Böylece gerekli niteliklere sahip yapı müteahhitleri ile sözleşme imzalanarak inşaat sektöründe arzu edilen hukuki güvenliğin sağlanması hedeflenmektedir.

Yönetmeliğin 5. maddesinde, yapı müteahhidinin inşaata başlaması ve teslimini yapabilmesi için yetki belgesine sahip olması şart koşulmakla beraber, yapı müteahhidinin işin yürütülmesi amacıyla bir yükleniciyle sözleşme yapması durumunda sözleşme yapılan yüklenicinin bu şekilde bir yetki belgesine sahip olmasını şart koşmamıştır. Yönetmeliğin 5. maddesi 1. fıkrasında, yapı müteahhidinin yetki belgesine sahip olması zorunluluğu işin bütünü bakımından getirilmiştir. Eğer yapı müteahhidi bir yapı inşa edilmesi amacıyla bir yükleniciyle inşaat sözleşmesi yaparsa bu yüklenici bakımından yetki belgesi alması zorunluluğu getirilmemiştir. Buna göre, yüklenici, yapı müteahhidinin sahip olduğu müteahhitlik belgesine sahip olmasa bile işi üstlenmek amacıyla yapı müteahhidiyle inşaat sözleşmesi akdederek, bu sözleşmeden doğan teslim borcunu ifa edebilecektir.

Kira Tahliye Davasında Sürenin Başlangıcı

Websehri — Wed, 14 Aug 2024 14:29:09 +0000

Tahliye davasının süresinde açılıp açılmadığını tespit açısından kira sözleşmelerinin başlangıcının bilinmesi önem arz eder. Bu anlamda, kira sözleşmesinin başlangıcını tahliye davasını açan ispat ile yükümlü olup, söz konusu tarih her türlü delil ile ispat edilebilir. Elektrik, su, doğalgaz, telefon, internet bağlantısı için ilgili kurum ve kuruluşlar ile yapılan sözleşmeler ispat aracı olabileceği gibi, tanık anlatımlarına dayanarak da kira sözleşmesinin başlangıç tarihi ispat edilebilecektir. Davacı tarafından ispatlanamadığı halde ise, davalının bildirdiği tarih kira sözleşmesinin başlangıç tarihi kabul edilecektir.

Yargıtay’a göre tahliye davalarında dava açma süresi kamu düzenine ilişkin olup mahkemece resen göz önünde bulundurulmalıdır. Aynı zamanda, davacının ihtiyaç sebebiyle önceki dönemde açtığı tahliye davasında verilen karar, daha sonraki dönemlerde açılan tahliye davası için kesin hüküm oluşturmaz.